Olivier Rieter

May31st

Empathy and the novel


Deprecated: preg_replace(): The /e modifier is deprecated, use preg_replace_callback instead in /home/public/wp-includes/functions-formatting.php on line 83

Empathy and the novel van literatuurwetenschapper Suzanne Keen heeft een intrigerend onderwerp. Het boek stelt de vraag of het lezen van boeken idealisme voedt. Stimuleert het sociale betrokkenheid? Keen komt tot de conclusie dat daar te weinig bewijs voor is. Ze is het niet eens met de invloedrijke filosofe Martha Nussbaum die stelt dat het lezen van literatuur van auteurs als George Elliot, Charles Dickens en Henry James de lezers tot betere mensen maakt. (more…)

Jul8th

Boek over de irrationaliteit van geloven


Deprecated: preg_replace(): The /e modifier is deprecated, use preg_replace_callback instead in /home/public/wp-includes/functions-formatting.php on line 83

The believing brain van aartsscepticus Michael Shermer biedt de lezer een wetenschappelijke rationele kijk op geloven. Shermer maakt duidelijk dat eigenlijk alle geloof in iets hogers  niet gestoeld is op de realiteit. Mensen zien patronen en betekenis in zaken die in feite eerder toevallig zijn. De auteur laat zien dat denkfouten ten grondslag liggen aan veel (of: alle) vormen van diepere betekenisgeving. (more…)

Jun22nd

De raakvlakken tussen kunst en wetenschap


Deprecated: preg_replace(): The /e modifier is deprecated, use preg_replace_callback instead in /home/public/wp-includes/functions-formatting.php on line 83

The age of insight van nobelprijswinnaar (medicijnen) Eric Kandel is een zeer ambitieus boek. In een poging de kloof tussen de ´arts/humanities´ en ´science´ te overbruggen, zoals die ooit werd beschreven door C.P. Snow, legt Kandel verbanden tussen kunstgeschiedenis en neurowetenschap, waarbij ook psychologie en biologie een grote rol spelen. De kunsthistorische en psychologische delen van het boek zijn goed geschreven en interessant, de neurowetenschappelijke delen zijn meer kost voor geharde bčta´s. (more…)

Jun20th

Kunst en evolutie


Deprecated: preg_replace(): The /e modifier is deprecated, use preg_replace_callback instead in /home/public/wp-includes/functions-formatting.php on line 83

The art instinct van Denis Dutton biedt een darwinistische kijk op de kunsten. Dutton stelt dat bepaalde vormen van kunstzinnige schoonheid universeel zijn, mensen van over de hele wereld waarderen bijvoorbeeld een bepaald type landschapschildering met veel blauw erin verwerkt. De verschillen tussen diverse culturen zijn minder groot dan weleens wordt verondersteld en ook de waardering voor kunstenaars is in verschillende gebieden vergelijkbaar. Het gegeven dat veel kunstuitingen vroeger niet gesigneerd werden, betekent niet dat de kunstenaar laag werd gewaardeerd. (more…)

Jun18th

Proust was een neurowetenschapper


Deprecated: preg_replace(): The /e modifier is deprecated, use preg_replace_callback instead in /home/public/wp-includes/functions-formatting.php on line 83

Proust was a neuroscientist van Jonah Lehrer is zeer de moeite waard. De auteur laat zien hoe kunstenaars eerder dan wetenschappers begrepen hoe het brein functioneert. Lehrer schrijft: ´We now know enough about the brain to realize that its mystery will always remain. Like a work of art we exceed our materials. Science needs art to frame the mystery, but art needs science so that not everything is a mystery. Neither truth alone is our solution, for our reality exists in plural.´ (xii) De auteur stelt dat er bruggen moeten worden geslagen tussen de letteren de de harde wetenschap. (more…)

Mar26th

Lezenswaardig boek over identiteit


Deprecated: preg_replace(): The /e modifier is deprecated, use preg_replace_callback instead in /home/public/wp-includes/functions-formatting.php on line 83

De auteur van Identiteit, de Vlaming Paul Verhaeghe, is een freudiaan. Ondanks die handicap van de schrijver (ik associeer de psychoanalyse met gedateerde speculatieve onwetenschappelijkheid) is het een lezenswaardig boek over de invloed die het leven  in een neoliberale samenleving heeft op de identiteit van mensen. Verhaeghe schetst een weinig rooskleurig beeld. De markt verpest de mens en de maatschappij. Er zou volgens Verhaeghe geen gemeenschapszin meer zijn. ´Concurrentie, sociale isolatie en eenzaamheid´ (35), zijn gevolgen van het neoliberalisme. Hij ziet de neoliberale maatschappij en de erbij horende ideologie als sociaal-darwinstisch, waarin de succesvollen van de mislukkelingen worden gescheiden, in  een cultuur van the survival of the fittest. In plaats van de natuur is nu de abstracte markt allesbepalend. (more…)

Nov1st

Terug naar de klassieken


Deprecated: preg_replace(): The /e modifier is deprecated, use preg_replace_callback instead in /home/public/wp-includes/functions-formatting.php on line 83

Terug naar de klassieken is het relaas van de filmcriticus David Denby die als hij eind  veertig is, in een soort midlife crisis terecht komt en terug wil gaan naar het onderwijs over klassieke teksten dat hij dertig jaar eerder genoot op de prestigieuze Columbia universiteit. Hij schrijft zich in bij deze dure opleiding en gaat daadwerkelijk opnieuw colleges volgen. Het levert persoonlijke essays op over deze hernieuwde kennismaking met belangrijke boeken van de westerse canon.

(more…)

Oct25th

Boek over de grote literatoren


Deprecated: preg_replace(): The /e modifier is deprecated, use preg_replace_callback instead in /home/public/wp-includes/functions-formatting.php on line 83

Genius. A mosaic of one hundred exemplary creative minds van de literatuurcriticus Harold Bloom gaat over giganten van de menselijke geest; schrijvers, dichters en filosofen. Muzikale genieën, schilders of uitvinders zijn niet opgenomen, omdat die buiten de expertise van Bloom vallen. Op de selectie van 100 geestelijke en stilistische geweldenaars is wel wat af te dingen: waarom wel Boswell en niet Orwell, waarom geen Sartre en wel Paulus, waarom niet Bellow en wel Leopardi?

(more…)

Aug23rd

Speculatief boek over menstypen


Deprecated: preg_replace(): The /e modifier is deprecated, use preg_replace_callback instead in /home/public/wp-includes/functions-formatting.php on line 83

Please understand me II is een boek van de bekende psycholoog David Keirsey. Keirsey deelt mensen in in 16 menstypen, zoals ´the teacher´, the mastermind´ en ´the provider.´ Door het invullen van een schema voorin het boek kan de lezer nagaan welk type hij of zij zou zijn. Ik herkende me maar gedeeltelijk in het menstype dat er bij mij uitrolde. Ik zie mezelf eerder als een combinatie van elementen van de verschillende typen. Het lijkt dan ook niet zo zinvol om de grenzen heel streng af te bakenen. (more…)

Aug2nd

Leesbaar boek over literatuur


Deprecated: preg_replace(): The /e modifier is deprecated, use preg_replace_callback instead in /home/public/wp-includes/functions-formatting.php on line 83

Anglicist John Mullan schreef een toegankelijk boek over romans. In How novels work bespreekt hij tal van aspecten van zowel moderne als klassieke fictie.  En naast literatuur komen ook thrillers aan bod. De tekst is populair-wetenschappelijk en is gebaseerd op Mullans journalistieke werk voor The Guardian. Hij wil nadrukkelijkk toegankelijker zijn dan eerdere academische schrijvers over literatuur, zoals William Empson en F.R. Leavis. (more…)

Next Page »